Uitgelezen januari 2026

Leven we vandaag in een mannelijke tijd? Of staat die mannelijkheid vooral onder druk? Het is al langer voer voor discussie, onder meer sinds het binair denken over dat thema hardop in vraag wordt gesteld. Maar met de verruwing van de internationale politiek en de spierballen op allerlei fora dringt de vraag zich op: wat is er aan de hand met die mannelijkheid? Het is een kwestie die op een fascinerende wijze zit verweven Het vlees van de Hongaars-Brits-Canadese auteur David Szalay. Met zijn verhaal over een jongeman genaamd István won hij de Booker Prize 2025, de prijs voor het beste Engelstalige boek van het jaar. Szalay wou naar eigen zeggen een “fysiek” boek schrijven, over “hoe het is om een levend lichaam te zijn in de wereld”. In het beklijvende Het vlees lijkt dat een proces te zijn waarin het hoofdpersonage de gebeurtenissen vooral ondergaat.

Ook in De verkeerde afslag, geschreven door de Italiaanse auteur Davide Coppo, wordt mannelijkheid tegen het licht gehouden. We volgen de veertienjarige Ettore die langzaamaan verstrikt raakt in een fascistische jeugdorganisatie, waardoor hij van zijn ouders vervreemdt. Tot hij een weg inslaat waarvan hij niet meer terug lijkt te kunnen. Coppo baseerde zich voor zijn debuutroman op zijn eigen jeugd, nota bene.

Het derde boek op tafel komt in een nieuwe uitgave pas deze maand uit, maar geldt als een klassieker in wording van eigen bodem: Orlanda van de Belgische schrijfster Jacqueline Harpman (1929-2012). Deze Franstalige auteur, tevens een psychoanalytica, heeft postuum een bestseller met de roman Ik die nooit een man heb gekend (1995). In het nu heruitgegeven Orlanda (1996)gaat ze verder waar Virginia Woolf haar voorging met Orlando: het hoofdpersonage Aline Berger ‘verhuist’ van haar eigen vrouwelijke lichaam naar het lichaam van een blonde jongeman die ze van haar noch pluimen kent, Lucien Lefrène. Het vormt het begin van een gedurfd literair gedachtenexperiment, een aandoenlijke uitnodiging om te reflecteren over de verschillen en clichés die tussen mannen en vrouwen nog altijd gangbaar zijn.

Als Vooruitlezer verwelkomen we niemand minder dan Annelies Verbeke: zij maakt in februari haar debuut als dichter met de bundel Charmolypi. De titel – naar een Grieks woord – drukt een gevoel uit waarin vreugde en verdriet in elkaar overvloeien. Voor de muziek tekent het muzikantenduo Dijf Sanders en Linde Carrijn (bekend van de band Brik Tu-Tok). In de reeks Zonderwerk voorzien zij schilderijen en ander visueel werk van een passende soundtrack. Een extra laagje op deze spannende avond.